News

En wie staat er op de wapenbeurs van Qatar? Iran!



Ja alwéér een wapenbeurs; ik beloof u met de hand op mijn hart hierna niet meer, nou ja, voorlopig. Maar die wapenbeurzen zijn zo interessant – niet zozeer om nieuwe wapensystemen, maar om wie er staan. U herinnert zich dat twee weken geleden de wapenexpositie van Riad 75 Amerikaanse wapenfabrieken herbergde, terwijl president Biden toch had gezworen Saoedi-Arabië minder wapens te leveren als straf voor de oorlog in Jemen en de moord op Khashoggi. Maar gezien Oekraïne was de uitgebreide Russische presentie daar in de Saoedische expositiehal nog pikanter.

Vandaag de maritieme wapenbeurs van Doha, Qatar. Geen Russen hier, en trouwens evenmin producenten uit Saoedi-Arabië of de Emiraten. Wel Amerikaanse bedrijven en nota bene Iran. IRAN! In een Arabische Golfstaat, zeer bevriend met de VS, die zo’n tienduizend Amerikaanse militairen herbergt in het hoofdkwartier van Amerikaanse luchtmachtoperaties in de regio. Op foto’s zag ik het Iraanse paviljoen met op de toonbank modellen van die speedboten waarmee de Revolutionaire Garde in de Golf Amerikaanse oorlogsschepen uitdaagt. Je moet maar durven.

„Iran is de grootste bedreiging van de maritieme stabiliteit in de Golfregio”, reageerde een Amerikaanse regeringswoordvoerder die ook herinnerde aan de veelheid van Amerikaanse sancties en wapenembargo’s tegen Iran. Gardecommandant Hossein Salami, altijd goed voor een openlijke provocatie, waarschuwde op zijn beurt Amerika en Israël dat zij een „uiterste houdbaarheidsdatum” hebben.

Maar Qatar vindt Iran – waarmee het een groot gasveld deelt – minder gevaarlijk dan de naburige Arabische Golfstaten Saoedi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein. Denk even mee terug aan 2017, toen die drie staten plus Egypte (het zelfbenoemde antiterreurkwartet) een totale blokkade van Qatar afkondigden met zóveel eisen dat die neerkwamen op de zelfontmanning van emir Tamim. Dat was een herhaling van zetten van 2014. In 1996 was er al een mislukte staatsgreep waarbij opnieuw genoemde drie Golfstaten betrokken waren. Zij moeten de Qatarese leiding niet wegens haar warme contacten met revolutionaire krachten: niet alleen sjiitisch Iran, maar ook de soennitische Moslimbroederschap, terwijl de tegenpartij beide als enge terroristenbendes ziet. Ik verwijs u naar een serie podcasts van de Britse defensiedenktank Rusi, Thoughts the Gulf.

De blokkade van 2017 was niet te winnen voor de daders. Qatar is piepklein (ruim 300.000 eigen burgers), maar superrijk door zijn fuel en olie, en dus populair. Met nauwe banden met Amerika, en andere westerse landen. Vorig jaar sloten Saoedi-Arabië c.s. min of meer grommend vrede met emir Tamim. Maar Qatar is er bepaald niet gerust op dat ze het niet nog een keer gaan proberen. Uit lijfsbehoud probeert het emiraat zich sinds jaar en dag onmisbaar te maken als internationaal bemiddelaar – tussen Taliban en de VS, tussen Israël en Hamas en ja, tussen de VS en Iran. Het is ervan overtuigd dat de Golfregio alleen stabiel kan worden als er een of ander gemeenschappelijk veiligheidssysteem kan worden overeengekomen inclusief Iran. Waardoor iedereen gewoon elkaar kan bellen als er weer eens iets uit de hand dreigt te lopen.

Qatar hoopt nu dat de terugkeer van Amerika in het nucleaire akkoord met Iran daarvoor de aanzet kan geven. Europa’s minister van Buitenlandse Zaken noemde dat second zaterdag „zeer dichtbij”. Ik ben benieuwd. Aan Qatar zal het in elk geval niet liggen.

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.



Supply hyperlink

Leave a Reply

Your email address will not be published.