News

‘Nederland loopt juridisch risico door pushbacks’


Nederland loopt juridische risico’s door het laten voortbestaan van mensenrechtenschendingen aan de buitengrenzen van de EU. Dit schrijft de Adviesraad Migratie in een dinsdagavond gepubliceerd advies. Als lidstaat die ambtenaren of vliegtuigen aan EU-grenswacht Frontex levert, als financier van opvangcentra voor migranten en als maker van bilaterale afspraken met andere landen loopt Nederland het risico om juridisch aansprakelijk gesteld te worden als er mensenrechten worden geschonden, aldus het advies.

Volgens de raad moet Nederland zich niet meer afvragen ‘waar komen we mee weg’, maar ‘wat moeten we doen?’. Er is een „grens bereikt”, schrijft de raad, met de „ontoelaatbare” mensenrechtenschendingen en pushbackpraktijken door en vanuit landen als Griekenland, Kroatië en Hongarije. „Nederland mag niet toestaan dat de EU-buitengrenzen, die ook onze grenzen zijn, op deze manier worden bewaakt. Het is onacceptabel vanuit beleidsmatig en moreel oogpunt en het is in strijd met de gemeenschappelijke Europese waarden.”


Lees ook: In 2021 vonden er bijna 12.000 pushbacks plaats aan de Europese buitengrens

De adviesraad, die in Nederland de regering en het parlement over migratie adviseert, maakt een onderscheid tussen pushbacks – het weigeren of terugsturen van migranten door de EU zonder dat ze de kans krijgen asiel aan te vragen – en pullbacks. Dat is het terughalen van migranten door landen als Libië, betaald door Europa, om te voorkomen dat ze het Europese vasteland bereiken. Beide praktijken gaan met mensenrechtenschendingen gepaard.

Lidstaten doen niet genoeg om mensenrechtenschendingen tegen te gaan, signaleert de raad. „Veelzeggend zijn de (politieke) reacties op uitspraken door Europese rechters, waarbij steeds weer de grenzen van het recht worden opgezocht, of uitspraken zelfs worden genegeerd.” Als voorbeeld geeft de raad een uitspraak van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens. Nadat het hof collectieve uitzettingen vanuit de EU had verboden, verlegden politici de aandacht naar pullbacks vanaf de Noord-Afrikaanse kust, wat evenmin legaal is.

Srebrenica en Urgenda

De raad constateert ook dat er vaak sprake is van gedeelde verantwoordelijkheden, waardoor niet duidelijk is waar de zeggenschap ligt. Dit speelt bijvoorbeeld wanneer een EU-agentschap een operatie coördineert, maar een lidstaat verantwoordelijk blijft voor de uitgeleende ambtenaren. In zo’n situatie, stelt de raad, wijzen beide partijen naar de ander wanneer er wetten overtreden worden. Ook in het geval van afspraken met niet-EU-landen als Turkije en Libië is het volgens het rapport niet altijd duidelijk wie er verantwoordelijk is als er internationale verplichtingen geschonden worden. Deze onduidelijkheid betekent volgens de raad niet dat Nederland zijn verantwoordelijkheden kan ontlopen. In dit verband noemt de raad ‘Srebrenica’ en ‘Urgenda’ als zaken waarin Nederland aansprakelijk bleek, tegen de verwachtingen in.

De raad beveelt onder meer aan dat de verantwoordelijkheden bij de uitvoering van EU-asiel- en migratiebeleid duidelijk afgesproken moeten worden. Ook moet de naleving van mensenrechten een centraler onderdeel worden van het beleid en moeten slachtoffers van mensenrechtenschendingen beter toegang krijgen tot de rechter. „We hebben het advies ontvangen en zijn het aan het bestuderen”, zegt een woordvoerder van staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel en Migratie, VVD) in een reactie.



Source link

Leave a Reply

Your email address will not be published.

close