News

Notarissen Pels Rijcken leggen ambt neer na megafraude Frank Oranje


Zijn emoties hebben de afgelopen anderhalf jaar alle gradaties doorgemaakt, vertelt notaris Cees de Zeeuw (56). Boosheid, verbazing, frustratie. „Het is waanzinnig dat dit is gebeurd in een organisatie waar we juist bezig zijn om op een moreel en juridisch hoog niveau goed bezig te zijn.” Bij collega-notaris René Spit (52) „is de boosheid er nog iedere dag”. Hij spreekt van een „gitzwarte periode”.

Samen zitten ze woensdag in donkerblauwe pakken in het beklaagdenbankje van tuchtrechter de Kamer voor het Notariaat. Jarenlang vormden zij bij landsadvocaat Pels Rijcken een drie-eenheid met notaris Frank Oranje, die achter hun rug om de grootste notariële fraude in de Nederlandse geschiedenis pleegde. In zo’n twintig jaar tijd stal Oranje zo’n 11 miljoen euro die hij voor cliënten onder beheer had. Nadat Oranje, tevens bestuursvoorzitter in het najaar van 2020, tegen de lamp liep, pleegde hij zelfmoord.

De Zeeuw en Spit moeten zich verantwoorden vanwege de ravage die Oranje achterliet. Need hoewel uit onderzoek van het Bureau Financieel Toezicht (BFT) bleek dat zij niets met de fraude van doen hadden, stelt toezichthouder BFT tegelijkertijd dat tekortkomingen in de Pels Rijcken-organisatie eraan bijgedragen hebben dat de fraude kon plaatsvinden. Daarom diende het BFT tuchtklachten in tegen vier (kandidaat-)notarissen van Pels Rijcken. Die tegen De Zeeuw en Spit zijn het zwaarst: de twee notarissen wordt verweten dat zij hun verplichte interne en collegiale toezicht verzaakten en onder meer jarenlange tekorten op de gezamenlijke derdengeldrekening misten.

De Zeeuw wordt bovendien verweten dat hij niet goed oplette en intern cruciale aktes passeerde voor een door Oranje speciaal opgetuigde fraudestichting waarmee Oranje zijn grootste klappers maakte. By way of die stichting, die hij – tegen de regels in – alleen bestuurde, wist Oranje onder meer 9,5 miljoen euro te stelen die was bedoeld om gedupeerde beleggers in de Zwitserse verzekeraar Converium te compenseren voor koersverliezen.

Mister Integrity

„Er is een te groot vertrouwen in Oranje geweest”, zo hield Leonie Rammeloo, de gezamenlijke advocaat van De Zeeuw en Spit, de vijfkoppige tuchrechtbank voor.


Lees ook: het levenslange dubbelspel van topnotaris Frank Oranje

Ze wees erop dat Oranje als ‘Mister Integrity’ te boek stond. In zijn vrije tijd werkte hij aan een boek over tuchtrecht. „Hij sprak menig kantoorgenoot aan op de naleving van regels, normen en waarden en was een notarieel boegbeeld binnen en buiten kantoor. Er bestond geen aanleiding om aan hem te twijfelen.”

De advocaat wees erop dat Oranje notariële aktes, handtekeningen en betaalopdrachten vervalste en dat hij voor zijn fraude gebruikmaakte van stichtingen en bankrekeningen die gelieerd leken aan klanten van Pels Rijcken. De fraude van Oranje was volgens Rammeloo zo „geraffineerd” dat een van de BFT-onderzoekers die als een „briljante methode” en „perfecte misdaad” zou hebben gekenschetst. In dit licht vroeg zij om „clementie” voor haar cliënten, mochten de tuchtklachten gegrond verklaard worden.

Dit was nadat de advocaat tevergeefs geprobeerd had de tuchtzitting achter gesloten deuren te laten houden vanwege de negatieve beeldvorming van en impression voor haar cliënten. Toezichthouder BFT ageerde daartegen omdat de notaris een publieke functie vervult en de miljoenenfraude „raakt aan het vertrouwen in het notariaat”.

Blind vertrouwen

Bij monde van jurist Robert Wisse keerde het BFT zich tegen de verdedigingslinie van de Pels Rijcken-notarissen. Dat zij Oranje vertrouwden previous weliswaar in collegiale verhoudingen, „maar dit vertrouwen kan niet blind zijn”. Bovendien was de interne organisatie van Pels Rijcken niet op orde. Tussen de regels door klonk dat lang niet alle frauduleuze handelingen van Oranje zo geraffineerd waren als de notarissen deden lijken. Op overboekingen van bij Van Lanschot aangehouden rekeningen was geen controle, tussen klantendossiers die niets met elkaar te maken hadden kon onopgemerkt geld heen en weer geboekt worden en de gezamenlijke derdengeldrekening werd ook gebruikt voor niet-notariële klanten, en dat magazine niet.


Lees ook: Racisme en geschreeuw bij landsadvocaat Pels Rijcken

Op 25 mei doet de Kamer voor het Notariaat uitspraak. De zwaarste sanctie die de Kamer kan opleggen is ontzetting uit het ambt. Bij Spit (52) en De Zeeuw (56) lijkt de uitspraak vooral symbolisch te gaan worden. Pels Rijcken had al aangekondigd dat het per 1 juli de volledige notaristak zou opheffen. De notarissen – die benoemd worden door de Kroon – zouden hun werk elders kunnen voortzetten. Maar in hun laatste woord zeiden beide notarissen halverwege dit jaar voorgoed te stoppen. „De gebeurtenissen van de afgelopen anderhalf jaar hebben een enorm zware wissel getrokken op mij persoonlijk, wie ik ben en hoe ik in het leven sta”, vertelde Spit. „Sinds 1995 werk ik met heel veel plezier in het notarieel ambt. Het eindigt op uiterst teleurstellende wijze.”

Praten over zelfdoding kan bij de landelijke hulplijn 113 Zelfmoordpreventie. Telefoon 0800-0113 of www.113.nl.



Supply hyperlink

Leave a Reply

Your email address will not be published.

close